Πριν από κάποια χρόνια θεωρείτο φυσικό να μην μπορούμε να βρούμε κάποιον στο τηλέφωνο, να πρέπει να αφήσουμε μήνυμα στον τηλεφωνητή προκειμένου να επικοινωνήσει μαζί μας και, βέβαια, να περιμένουμε να μας πάρει τηλέφωνο όχι άμεσα ή και την ίδια στιγμή… Αντίθετα, σήμερα, επικρατεί η νοοτροπία της άμεσης διαθεσιμότητας και θεωρείται περίεργο να μην απαντήσεις άμεσα σε ένα μήνυμα, στο τηλέφωνο κ.ά. Πόσες φορές ακούμε να λέει κάποιος “…δεν τον βρήκα, του έστειλα και εμαιλ…”, νιώθοντας τελικά ότι βρίσκεσαι απόλυτα “περικυκλωμένος” στο να είσαι πάντα διαθέσιμος! Το γεγονός αυτό έχει βέβαια πιο έντονες επιπτώσεις στον επαγγελματικό τομέα καθώς τα τηλέφωνα, τα εμαιλς και οι ειδοποιήσεις ακολουθούν πλέον τον εργαζόμενο και εκτός ωραρίου διευρύνοντας αν μη τι άλλο το ωράριο εργασίας!
Προφανώς η τεχνολογία έχει αναμφισβήτητα αποφέρει πάρα πολλά οφέλη στη ζωή μας αλλά, τελικά, αν δεν την χρησιμοποιoύμε σωστά και δεν έχουμε τη δύναμη να οριοθετούμαστε μπορεί να αποφέρει μεγάλη αίσθηση πίεσης στην καθημερινότητά μας που δεν είναι άμεσα ορατή. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν υποχρεωμένοι να απαντήσουν σε κλήσεις, μηνύματα κλπ. ακόμη και όταν ξεκουράζονται, περνούν χρόνο με τους αγαπημένους τους ή είναι απορροφημένοι με κάτι που ασχολούνται. Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ προσωπικού χρόνου και δημόσιας προσβασιμότητας έχει θολώσει και η σιωπή πολλές φορές ερμηνεύεται ως αποφυγή, αγένεια ή και αναποτελεσματικότητα παρά μια φυσική κατάσταση παύσης και ξεκούρασης του ατόμου.
Σε κοινωνικό επίπεδο και στις προσωπικές σχέσεις η νοοτροπία της άμεσης διαθεσιμότητας έχει τροποποιήσει τις προσδοκίες για τη φιλία και τη συντροφικότητα. Συζητήσεις γίνονται συνέχεια και χωρίς τέλος, αλλά πιο επιφανειακά! Εάν γνωρίζεις ότι ο άλλος πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμος, αυτό μειώνει τα επίπεδα της ανοχής σου και την υπομονή σου για καθυστερήσεις παρά το γεγονός ότι γνωρίζεις ότι όλοι βιώνουμε στιγμές εξασθένησης ή συναισθηματικής υπερφόρτωσης. Παραδόξως, η συνεχής συνδεσιμότητα μπορεί τελικά να εξασθενήσει μια πιο βαθιά επικοινωνία.
Όπως, όμως, προαναφέρθηκε, τα οφέλη της τεχνολογίας είναι θέμα διαχείρισης και προσωπικής οριοθέτησης. Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι τα κινητά τηλέφωνα, το διαδίκτυο κλπ. είναι εργαλεία και όχι υποχρέωση. Το να βάζουμε όρια, όπως, για παράδειγμα, η ενεργοποίηση της σίγασης των ειδοποιήσεων, η καθυστέρηση απάντησης στις κλήσεις σε ώρες και τόπους που δεν επιθυμούμε, η οριοθέτηση ενός χρονικού διαστήματος μη διαθεσιμότητας αποτελούν επιλογές και βοηθούν στην επαναφορά μιας ισορροπίας. Ας θυμόμαστε ότι η άμεση διαθεσιμότητα είναι επιλογή κι όχι επιβολή και ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τις ανθρώπινες ανάγκες μας κι όχι να μας καταδυναστεύει!
