Η ντροπή μπορεί να επηρεάσει έντονα τη θεραπευτική πορεία ατόμων με σεξουαλικές δυσλειτουργίες γιατί συχνά λειτουργεί ως εμπόδιο τόσο στην αναζήτηση βοήθειας όσο και στην ανοιχτή επικοινωνία μέσα στη θεραπεία.
Το σεξ αποτελεί την επιτομή και το αποκορύφωμα της εγγύτητας και της επικοινωνίας ανάμεσα σε ένα ζευγάρι και βέβαια σηματοδοτεί αλλά και προσφέρει ψυχική υγεία. Παρόλα αυτά, έχει “φορτωθεί”, αιώνες τώρα, με αμέριστα ταμπού και προκαταλήψεις, ιδιαίτερα για τις γυναίκες. Σημαντικό μέρος της ντροπής λοιπόν μπορεί να οφείλεται σε αυτές τις βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να έχει μεγαλώσει κανείς μέσα στην οικογένεια θεωρώντας το σεξ ως κάτι απαγορευμένο, “βρώμικο” ή κάτι για το οποίο είναι “κακό” να μιλάμε. Παράλληλα, και οι θρησκευτικές αντιλήψεις για τη σεξουαλικότητα έχουν συνδεθεί με ενοχή ή ηθική αποτυχία. Είναι πολύ ενδιαφέρον, πράγματι, γιατί η χαρά έχει συνδεθεί τόσο πολύ με την ντροπή! Επιπλέον, η έλλειψη σεξουαλικής εκπαίδευσης μπορεί να κάνει φυσιολογικές εμπειρίες να φαίνονται λάθος η μη φυσιολογικές! Οι παράγοντες αυτοί όμως μπορούν να επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο εκφραζόμαστε για το σεξ στην ψυχοθεραπεία και την ντροπή που νιώθουμε γι’ αυτό… Να μην μπορούμε καν να μιλήσουμε για το σεξ, πόσο μάλλον για το πρόβλημα που μας απασχολεί. Να μην μπορούμε να πούμε λεπτομέρειες για τα συναισθήματα αλλά και τις σωματικές μας αντιδράσεις στη σεξουαλική πράξη. Και, με αυτό τον τρόπο, να αποκρύπτουμε, ηθελημένα ή μη, σημαντικές πληροφορίες για τη σεξουαλική δυσλειτουργία, όπως δυσκολίες στη διέγερση, την επιθυμία κ.ά.
Η ντροπή φέρει και αρνητικές σκέψεις και συνειρμούς, όπως το “είμαι ανεπαρκής”, “δεν είμαι φυσιολογικός”, “έχω αποτύχει”, που δυσχεραίνουν την επικοινωνία στη θεραπεία. Το ίδιο το άτομο μπορεί να βλέπει τη σεξουαλική δυσλειτουργία ως προσωπική αποτυχία… Έτσι, επηρεάζεται και η δυνατότητα ανάπτυξης οικειότητας με το θεραπευτή, εγγύτητας και εμπιστοσύνης που θα καλλιεργούσε την εμβάθυνση μιας πιο ουσιαστικής θεραπευτικής σχέσης.
Τέλος, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ντροπή μπορεί να έχει πολύ βαθιές ρίζες στον ψυχισμό του ατόμου και να συνδέεται με πολύ βαθιά ψυχικά τραύματα. Όπως επισημαίνεται, η ντροπή έχει να κάνει με το πώς βλέπουμε τον εαυτό μας μέσα από το βλέμμα των άλλων… Το ίδιο το άτομο μπορεί να νιώθει ντροπή επειδή είναι “ο ίδιος ένα λάθος” και κάτι μέσα του “είναι κακό και απαράδεκτο”… Όλα αυτά είναι εξαιρετικά σημαντικά θέματα που πρέπει να έρθουν στην επιφάνεια και να ερμηνευτούν στα πλαίσια μιας ψυχοθεραπείας προκειμένου και ο θεραπευτής να αξιολογήσει κατά πόσο η ντροπή επηρεάζει τη σεξουαλική πράξη και την έκφραση του ατόμου στη διάρκεια αυτής. Είναι μια πολυ-παραγοντική κατάσταση, όπως βέβαια και τα περισσότερα ζητήματα στην ψυχοθεραπεία, και θεραπευτής και θεραπευόμενος καλούνται μαζί να ανακαλύψουν και να εξηγήσουν για μια θετική έκβαση.
