Γιατί είναι τόσο σημαντική η πρώτη σεξουαλική επαφή;
Η πρώτη φορά της σεξουαλικής επαφής είναι σημαντικό να γίνεται όταν οι έφηβοι νιώθουν έτοιμοι γι’ αυτό γιατί η πρώτη σεξουαλική επαφή διεγείρει έντονα συναισθήματα τα οποία εάν δεν είναι σε θέση να διαχειριστούν μπορεί να μπλοκάρουν και να παρεμποδίσουν την εξέλιξή τους.
Πρόκειται ουσιαστικά για έντονες αισθήσεις και σωματικές διεγέρσεις τις οποίες οι έφηβοι βιώνουν για πρώτη φορά και γίνονται ακόμη πιο δύσκολα διαχειρίσιμες όταν το ίδιο το σώμα δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως. Οι γνωστοί δηλαδή φόβοι των ενηλίκων ότι, για παράδειγμα, μια πρώιμη σεξουαλική επαφή μπορεί να αποσπάσει την προσοχή των παιδιών από το σχολείο, να μην μπορούν να συγκεντρωθούν κλπ. έχει μια βάση καθώς πράγματι οι έφηβοι δεν είναι βέβαιο ότι μπορούν ακόμη να διαχειριστούν όλη αυτή την πρωτόγνωρη διέγερση και να «ηρεμήσουν» ή να «καθησυχάσουν» τον εαυτό τους έτσι όπως θα έκανε ένας ενήλικας.
Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι, κατά βάση, οι έφηβοι κάνουν σεξ (κι αυτό είναι φυσιολογικό) για ναρκισσιστικούς λόγους, δηλαδή αναζητούν περισσότερο μέσα από το καθρέφτισμα με τον άλλον και την επιτυχία ή αποτυχία την επιβεβαίωση της δικής τους σεξουαλικής επάρκειας. Εάν η εμπειρία αυτή λοιπόν γίνει πρώιμα, δεν είναι βέβαιο ότι ο/η έφηβος/η μπορεί να την διαχειριστεί συναισθηματικά, κυρίως εάν είναι αρνητική. Υπό αυτή την έννοια μπορεί μια αρνητική πρώτη εμπειρία να αρχίσει να απασχολεί σε υπερβολικό βαθμό το νέο άνθρωπο, να τον αναστατώσει καθώς δεν έχει ακόμη διαμορφώσει μια σταθερή εικόνα για τον εαυτό του, και έτσι να μην μπορεί να την διαχειριστεί για να μπορέσει να προχωρήσει στην εξέλιξή του.
Επίσης, είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς αλλά και οι έφηβοι ότι πάντα έχει σημασία το γενικότερο πλαίσιο στο οποίο γίνεται κάτι. Και η πρώτη σεξουαλική επαφή είναι διαφορετικό εάν γίνει με μια φίλη, πιο ρομαντικά και συναισθηματικά, και διαφορετικά σε ένα πλαίσιο απρόσωπο, με έναν άνθρωπο μεγαλύτερης ηλικίας κλπ.
Οι συνθήκες, επομένως, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο θα βιώσει ένας έφηβος αυτή την εμπειρία. Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται να εξετάζονται παράγοντες όπως η ηλικία, η συναισθηματική ωριμότητα, η σχέση μεταξύ των δύο ατόμων, η αμοιβαία συναίνεση και η ύπαρξη σεβασμού. Η συζήτηση μέσα στην οικογένεια, χωρίς φόβο, αυστηρότητα ή προκαταλήψεις, μπορεί να βοηθήσει τους εφήβους να κατανοήσουν καλύτερα τις επιλογές τους και να αναγνωρίζουν καταστάσεις στις οποίες μπορεί να αισθανθούν πίεση ή εκμετάλλευση.
Τέλος, εάν η πρώτη σεξουαλική επαφή γίνει πολύ νωρίς μπορεί ο/η έφηβος/η να μην έχουν προλάβει να ενημερωθεί επαρκώς για θέματα αντισύλληψης και τους κινδύνους σχετικά με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Και η μη επαρκής ενημέρωση σε αυτούς τους τομείς μπορεί να φέρει δυσκολίες και αρνητικές εμπειρίες σε ορισμένες κατευθύνσεις. Με την κατάλληλη ενημέρωση οι έφηβοι μπορούν να λαμβάνουν υπεύθυνες αποφάσεις, έχοντας επίγνωση των συνεπειών και των δικαιωμάτων τους.
Είναι λοιπόν σημαντικό να έχουμε στο μυαλό μας ότι οι έφηβοι βρίσκονται σε μια πορεία εξελικτική και είναι σημαντικό η πορεία αυτή να συνεχίσει να προχωρά με ομαλούς ρυθμούς με τους οποίους μπορεί να αναπτύξουν θετικά τον εαυτό τους. Οι γονείς από τη μεριά τους είναι καλό να ενημερώνουν έγκαιρα και να συζητούν με τους εφήβους, καθώς έτσι τους προετοιμάζουν αλλά καλύπτουν επίσης κάποια κενά της περιέργειάς τους που μπορεί να αναζητήσουν να ανακαλύψουν από μόνοι τους με τους δικούς τους τρόπους.
Είναι σημαντικό να μεταφέρονται από τους ίδιους τους γονείς θετικές εικόνες, συναισθήματα και μηνύματα για τις ερωτικές σχέσεις και τη σεξουαλική επαφή καθώς οι ίδιοι αποτελούν όχι μόνο πρότυπο ταύτισης φύλου αλλά και σεξουαλικής οντότητας και πράξης. Ίσως αυτός είναι και ο πιο σίγουρος «δρόμος» για την ασφαλή προετοιμασία, ενημέρωση αλλά και ευτυχία του εφήβου στην πορεία της σεξουαλική του ζωής…
