Η ψυχολογία της γυναικείας απιστίας κρύβει συχνά πολλαπλά και σύνθετα αίτια. Στη σημερινή πραγματικότητα, όπου συζητάμε ανοιχτά για πολλά θέματα που θεωρούνταν ταμπού πριν κάποια χρόνια, θα ήταν μάλλον κοινοτοπία να θεωρήσουμε ότι η απιστία είναι θέμα φύλου ή ότι απλά οι άνδρες απατούν για το σεξ ενώ οι γυναίκες για τη συναισθηματική κάλυψη. Η απιστία μπορεί να έρθει στη ζωή μιας γυναίκας για πολλούς λόγους. Ένας βασικός λόγος μπορεί να είναι και η αναζήτηση μιας άλλης εκδοχής του ίδιου της του εαυτού, μιας ταυτότητας που συνθέτει νέα και πιθανά πολύπλοκα κομμάτια του εαυτού της.
Η γυναικεία απιστία στο γάμο: Αναζήτηση της “χαμένης” ταυτότητας
Όταν η γυναίκα έχει δημιουργήσει οικογένεια ή αντιμετωπίζει άλλες δύσκολες περιόδους στη ζωή της, όπως είναι οι επαγγελματικές αλλαγές, η κρίση μέσης ηλικίας, το στάδιο που τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι, έχει αναλάβει σημαντικές ευθύνες και μπορεί να έχει αναλωθεί και “χαθεί” τελικά στο ρόλο της μητέρας, της συζύγου, της νοικοκυράς, του ανθρώπου που “τα κάνει όλα” κοκ. Η κατάσταση αυτή μπορεί να έχει γεννήσει μέσα της την ανάγκη να ξανανιώσει “γυναίκα” και αυτό να μην μπορεί να εκπληρωθεί μέσα από τη σχέση με το σύντροφο ή και τη σχέση με τον εαυτό της. Με άλλα λόγια, μπορεί να μην είναι μόνο ότι ο σύντροφος δεν την βλέπει πια έτσι αλλά ότι και η ίδια δεν μπορεί να ανασύρει πια αυτό το κομμάτι του εαυτού της…
Δεν είναι πάντα η αναζήτηση ενός άλλου άντρα αλλά μιας άλλης εκδοχής του εαυτού
Το γεγονός αυτό μπορεί να επεκτείνεται ευρύτερα σε ψυχικό επίπεδο και η γυναίκα να νιώθει πιεσμένη από τους ρόλους και τις ευθύνες που έχει αναλάβει και να χάνει τον εαυτό της μη μπορώντας να εντάξει όλους αυτούς τους ρόλους σε μια ενιαία εικόνα για τον εαυτό της. Μέσα από την απιστία, λοιπόν, μπορεί να αναζητά και μια άλλη εκδοχή του εαυτού της που θα μπορέσει να ησυχάσει μέσα της αυτή τη σύγχυση. Η εξωσυζυγική σχέση μπορεί να επαναφέρει πλευρές του εαυτού που είχαν απωθηθεί και ξεχαστεί, όπως είναι η δημιουργικότητα, το παιχνίδι, η ελευθερία, ο αισθησιασμός, ο αυθορμητισμός κ.ά.
Η απιστία ως μετάβαση
Έτσι η απιστία μπορεί να λειτουργήσει ως ένας μεταβατικός χώρος για να συντελεστεί η επιθυμητή αλλαγή. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η νέα σχέση είναι η “σωστή” ή και η πιο ιδανική αλλά, όμως, επιτρέπει να γίνει η ψυχική μετάβαση από μια παλιά ταυτότητα σε μια καινούργια. Γι’ αυτό και πολλές φορές αναφέρεται ότι η απιστία δεν αφορά τον “τρίτο” άνθρωπο αλλά το ζωτικό ερώτημα “ποια ήμουν” και “ποια θέλω να γίνω”. Ο “άλλος” προσφέρει αυτή την τόσο σημαντική γέφυρα μετάβασης σε μια άλλη εκδοχή του εαυτού!
Το βλέμμα του “Άλλου”
Η γυναίκα μπορεί να μην είναι απαραίτητα ότι αναζητά έναν νέο σύντροφο. Μπορεί, κυρίως, να αναζητά ένα διαφορετικό βλέμμα μέσα στο οποίο μπορεί να υπάρξει ως διαφορετικό υποκείμενο και να έχει μια άλλη “θέαση” του εαυτού της ανασυγκροτώντας διαφορετικά κομμάτια της. Έτσι, η εξωσυζυγική σχέση μπορεί να λειτουργήσει ως ένας νέος «καθρέφτης»: όχι επειδή δείχνει την αλήθεια για το ποια είναι, αλλά επειδή της επιστρέφει μια νέα εικόνα εαυτού που ενεργοποιεί επιθυμίες, δυνατότητες και πλευρές της προσωπικότητας που μέχρι τότε είχαν μείνει στο περιθώριο. Αυτός είναι και ο λόγος που μετά από μια τέτοια σχέση μπορεί να ειπωθεί: “Δεν ερωτεύτηκα μόνον εκείνον αλλά αυτό που γινόμουν όταν ήμουν μαζί του”! Το βλέμμα του Άλλου γίνεται ο “νέος τόπος” όπου μπορεί να συντεθεί μια νέα εκδοχή του εαυτού.
Η απιστία ως ναρκισσιστική επιβεβαίωση
Έτσι, ικανοποιείται και η ναρκισσιστική ανάγκη να αισθανθεί μια γυναίκα σημαντική, επιθυμητή και ζωντανή, μια εικόνα εαυτού που μπορεί να είχε ξεχάσει αλλά και να μην μπορούσε να ανασύρει με άλλο τρόπο. Ο εξωσυζυγικός σύντροφος γίνεται ο καθρέφτης που αποκαθιστά μια τραυματισμένη εικόνα. Στο σημείο αυτό, όμως, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ναρκισσιστική επιβεβαίωση δεν αφορά μόνο κάτι επιφανειακό, όπως, για παράδειγμα, “νιώθω πιο όμορφη”, αλλά κάτι βαθύτερο: τη συνοχή του Εγώ και την αίσθηση ότι «υπάρχω ως πρόσωπο που αξίζει να αγαπηθεί και να επιθυμηθεί». Όταν αυτή η αίσθηση έχει φθαρεί μέσα στη σχέση, το νέο βλέμμα μπορεί να λειτουργήσει ως μια προσωρινή αποκατάσταση αυτής της ψυχικής συνοχής.Η ίδια ακριβώς δυναμική της ναρκισσιστικής επιβεβαίωσης, περιγράφεται και στην ψυχολογία της ανδρικής απιστίας — μια ένδειξη ότι πρόκειται πράγματι για μια βαθύτερη ψυχική ανάγκη και όχι απλώς για ζήτημα φύλου.
Η επιστροφή του απωθημένου
Κομμάτια του ψυχισμού και της ψυχικής λειτουργίας που έχουν καταπιεστεί δεν εξαφανίζονται. Πολλές ανάγκες μπορεί να έχουν παραμεριστεί για χρόνια, όπως η ανάγκη για περιπέτεια, για δημιουργική έκφραση κοκ. Και, τώρα, μέσω του τρίτου προσώπου, βρίσκουν την ευκαιρία να ανασυρθούν και να εκφραστούν σε μια νέα εκδοχή. Η επιστροφή και η ικανοποίηση απωθημένων επιθυμιών μπορεί να προσφέρει ανακούφιση αλλά και αισιοδοξία για τη ζωή. Ένα νέο νόημα ζωής ουσίας που δραπετεύει από τη θλίψη και την αίσθηση ματαιότητας.
Η απιστία ως ρήξη/άρνηση της εικόνας της “καλής γυναίκας”
Ακόμη και σήμερα, πολλές γυναίκες μεγαλώνουν και φέρουν μια ταυτότητα που έχει οικοδομηθεί γύρω από την υπερβολική προσαρμογή στις επιθυμίες και τις προσδοκίες των άλλων. Από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους εσωτερικεύουν ένα σύνολο ιδανικών, όπως είναι, για παράδειγμα, να είναι πάντα διαθέσιμες, να βοηθούν, να θυσιάζουν τις επιθυμίες τους ή να βάζουν τις επιθυμίες των άλλων σε προτεραιότητα, να φροντίζουν, να μην απογοητεύουν, να αντέχουν, να συγχωρούν.
Τα ιδανικά αυτά όμως συγκροτούν ένα αυστηρό υπερεγώ ή ένα εγώ ιδεώδες, την “καλή γυναίκα”… Το ερώτημα εδώ όμως είναι τι γίνεται με τις πραγματικές επιθυμίες της γυναίκας… Το τρίτο πρόσωπο, λοιπόν, μπορεί να γίνει ο δρόμος για την αντίσταση και την εξέγερση απέναντι σε αυτά και τη γένεση της επιθυμίας: “Δεν θέλω να υπάρχω μόνο μέσα από αυτό που περιμένουν οι άλλοι από εμένα”! Η γένεση αυτή φέρει στο προσκήνιο και τη νέα εκδοχή του εαυτού!
Αναγνωρίζεις κάτι από τα παραπάνω στη δική σου ζωή ή σχέση; Η κατανόηση της ψυχολογίας της γυναικείας απιστίας είναι ένα πρώτο βήμα, όμως η συζήτηση με έναν έμπειρο ειδικό μπορεί να σε βοηθήσει να δεις πιο καθαρά τις δικές σου ανάγκες και επιλογές.
Αν θέλεις να μιλήσουμε για ό,τι σε απασχολεί, είτε πρόκειται για μια δική σου εμπειρία απιστίας είτε για οτιδήποτε άλλο σε δυσκολεύει στη σχέση σου, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου και να κλείσουμε μαζί ένα πρώτο ραντεβού, ώστε να βρούμε τον τρόπο που θα σε βοηθήσει καλύτερα.
