ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

content
psychologynnet.gr

Υπάρχει ανεστραμμένη εποχική κατάθλιψη;

Είναι γεγονός ότι για να μικρό ποσοστό ανθρώπων η ηλιοφάνεια και η ζέστη που συνοδεύουν την άνοιξη και το καλοκαίρι αποφέρουν μείωση της ψυχικής διάθεσης αλλά και συμπτώματα κατάθλιψης. Πρόκειται για την ανεστραμμένη εποχική κατάθλιψη (Reversed Seasonal Affective Disorder, RSAD) ή καλοκαιρινή κατάθλιψη (Summer SAD) και εμφανίζεται σε ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων, συγκριτικά πάντα με το ποσοστό που εκδηλώνει τη χειμερινή εποχική κατάθλιψη κατά τους σκοτεινούς μήνες του χειμώνα. Τα βιολογικά αίτια δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί και βρίσκονται υπό διερεύνηση. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για την επίδραση που έχει το περισσότερο φως στον άνθρωπο κατά τη διάρκεια των εποχών με μεγαλύτερη ηλιοφάνεια ή για την επίδραση της ζέστης; Μήπως πρόκειται απλά για την επίδραση εξάντλησης και κατάπτωσης που επιφέρει στον ανθρώπινο οργανισμό η υψηλή θερμοκρασία;
Οι ψυχικές παράμετροι όμως που αναφέρονται είναι σημαντικές: Πολλοί άνθρωποι μπορεί να νιώθουν άσχημα όταν έρχεται η άνοιξη γιατί όλοι οι άλλοι είναι χαρούμενοι γύρω τους, ενώ οι ίδιοι δεν είναι. Παράλληλα, την άνοιξη και το καλοκαίρι οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν πιο εκτεθειμένοι με το σώμα τους, πιο «γυμνοί» σχετικά με θέματα που αφορούν την εικόνα του σώματος, την οποία καταφέρνουν να αποκρύψουν κάτω από τα πιο βαριά ρούχα του χειμώνα. Επίσης, το καλοκαίρι επιφέρει αλλαγές στο καθημερινό πρόγραμμα των ανθρώπων. Όποιος όμως έχει βιώσει συμπτώματα κατάθλιψης στο παρελθόν γνωρίζει ότι η λειτουργία μιας καθημερινής ρουτίνας αποτελεί κλειδί στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Τέλος, μπορεί να συνυπάρχουν ανησυχία ή άγχος σχετικά με οικονομικά ζητήματα που αφορούν το καλοκαίρι και τις διακοπές, οι οποίες στοιχίζουν και η συνειδητοποίηση ότι δεν μπορεί κανείς να ανταπεξέλθει είναι από μόνος του …«καταθλιπτικός».

content
psychologynnet.gr

Γιατί δεν μπορώ να κοιμηθώ;

Οι αϋπνίες είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Οι λόγοι της αϋπνίας μπορεί να ποικίλουν. Ωστόσο, συνηθέστερες αιτίες θεωρούνται το άγχος, η κατάθλιψη, η χρήση αλκοόλ και νικοτίνης ή άλλων διεγερτικών ουσιών ή υπνωτικών φαρμάκων, η αύξηση βάρους, τα συχνά υπερατλαντικά ταξίδια καθώς και οι συχνές αλλαγές ωραρίου εργασίας. Επιπλέον, οι ηλικιωμένοι που πάσχουν από τη νόσο του Πάρκινσον ή του Αλτσχάιμερ έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα αϋπνίας. Τα άτομα τα οποία δεν καταφέρνουν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε ύπνο, αντιμετωπίζουν συμπτώματα υπνηλίας και κούρασης κατά τη διάρκεια της ημέρας με αποτέλεσμα να μειώνεται η αποδοτικότητά τους ενώ ταυτόχρονα μπορεί να προκληθούν προβλήματα υγείας καθώς η κούραση γίνεται χρόνια, ο οργανισμός εξαντλείται και η αμυντική ικανότητά του δεν είναι αποτελεσματική.

content
psychologynnet.gr

Η χρήση των «ιστοριών» στη δραματοθεραπεία

Οι «ιστορίες» αποτελούν μια βασική τεχνική προβολής/ ταύτισης στη δραματοθεραπεία και η θεραπευτική εργασία με αυτές μπορεί να πάρει διάφορες μορφές: αφήγηση, δημιουργία, δραματοποίηση ιστορίας κ.ά. Η χρήση τους στο θεραπευτικό πλαίσιο παρέχει καταρχάς τη δυνατότητα συναισθηματικής εκφόρτισης, καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, διεγείρει τη φαντασία, δημιουργεί εικόνες μέσα από την ενδοψυχική διεργασία και, σε κάθε περίπτωση, αποτελεί μια γέφυρα μεταξύ των ηρώων της ιστορίας και του αρχετυπικού υλικού που φέρουν και του ασυνείδητου υλικού του συμμετέχοντα. Ιδιαίτερα στα παιδιά, στα οποία η λεκτική έκφραση δεν είναι ακόμη άμεσα ανεπτυγμένη, οι αμυντικές διεργασίες μπορούν πολύ πιο άμεσα να δουλευτούν μέσα από το υλικό ταύτισης των ιστοριών και τους διάφορους συμβολισμούς τους. Έτσι, στη δραματοθεραπευτική εργασία με τις «ιστορίες» ενυπάρχει η δυνατότητα της δραματουργικής απόστασης και ο συμμετέχων μπορεί να ταυτιστεί με τον ήρωα της ιστορίας ή και να δημιουργήσει το δικό του ήρωα και με αυτό τον τρόπο να μπορέσει να επεξεργαστεί υλικό το οποίο, υπό άλλες συνθήκες, θα του δημιουργούσε σημαντικές αντιστάσεις. Η Sue Jennings (1990) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «όσο πιο κοντά δουλεύουμε θεραπευτικά στην προσωπική ζωή του ατόμου… τόσο περισσότερους περιορισμούς θέτουμε στη διερεύνηση της ιστορίας της ζωής τους. Όσο μεγαλύτερη δραματουργική απόσταση δημιουργούμε τόσο περισσότερες θεραπευτικές επιλογές έχουμε στη διάθεσή μας».

content
psychologynnet.gr

Ποια είναι τα συμπτώματα και τα στάδια του πένθους;

Το πένθος συνοδεύεται από έντονη θλίψη, κλάμα, εκνευρισμό, κοινωνική απόσυρση, διαταραχή της συγκέντρωσης, αυξομειώσεις του βάρους και δυσκολίες στον ύπνο. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά στα αρχικά στάδια, μπορεί κανείς να νιώθει ότι τα συναισθήματά του είναι «παγωμένα», ότι δεν νιώθει στενοχώρια, λύπη ή πόνο ή, μάλλον, ότι δεν νιώθει «τίποτα». Είναι γεγονός ότι μια απώλεια μπορεί να αποτελεί ένα σοκ και αρχικά να μην μπορεί κανείς να συνειδητοποιήσει τι έχει συμβεί, τι νιώθει αλλά και τι σημαίνουν όλα αυτά για το μέλλον. Η συνειδητοποίηση είναι βέβαια πολύ επώδυνη όταν αυτό το αρχικό «μούδιασμα» αρχίζει να υποχωρεί και τα συναισθήματα επανέρχονται έντονα. Ο πόνος μπορεί να γίνει μεγαλύτερος και το άτομο να νιώθει μεγάλη οδύνη. Σε αυτό το στάδιο, αρχίζει κανείς να θυμάται, να αναπολεί όσα τον/ την συνέδεαν με το άτομο που έφυγε, ακόμη και από πολύ παλιά, εικόνες, αναμνήσεις, στιγμές που ήταν ξεχασμένες αλλά τώρα έρχονται και πάλι στο προσκήνιο. Η διαδικασία της προσαρμογής ξεκινά αργότερα, όταν το άτομο αρχίζει να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα της απώλειας, ότι είναι ένα γεγονός πραγματικό, που έχει συμβεί, και σταδιακά αρχίζει να αποκτά νέους ρόλους, να συνδέεται με άλλους ανθρώπους και να επαναδομεί τις σχέσεις του και την καθημερινότητά του σε νέες βάσεις. Σιγά-σιγά, έρχεται το στάδιο στο οποίο η σχέση με εκείνον που έφυγε αρχίζει να υπάρχει αποκλειστικά στη μνήμη και η σκέψη του να μη συνοδεύεται πια από τόσο πόνο.