ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

content
psychologynnet.gr

Συγχυτικά επεισόδια ηλικιωμένων κατά την παραμονή τους στο νοσοκομείο

Η παραμονή των ηλικιωμένων στο χώρο του νοσοκομείου, ιδιαίτερα αν πρόκειται για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα, μπορεί να επιφέρει συγχυτικά επεισόδια, γνωστά και ως «ντελίριο» ή «ψύχωση του νοσοκομείου». Πρόκειται για ξαφνικές αλλαγές/ διαταραχές στο επίπεδο της συνείδησης, της προσοχής, της γνωσιακής λειτουργίας και αντίληψης που αναπτύσσονται σε σύντομο χρονικό διάστημα παρουσιάζοντας διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας. Συνοδεύονται από συμπτώματα όπως η σύγχυση, ο αποπροσανατολισμός στο χώρο και το χρόνο, οι αλλαγές στο επίπεδο συνειδητότητας (από την υπερδιέγερση στην «ακινητοποίηση»), η αδυναμία εστίασης της προσοχής και, ορισμένες φορές, οι παραισθήσεις. Οι συγγενείς και το οικείο περιβάλλον μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στην πρόληψη ή και τον περιορισμό των συμπτωμάτων:

α). Μπορούν να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν ένα πιο οικείο περιβάλλον στο δωμάτιο του νοσοκομείου φέρνοντας, για παράδειγμα, ορισμένες οικογενειακές φωτογραφίες ή αγαπημένα αντικείμενα. β). Κατά την έναρξη του επεισοδίου είναι σημαντικό να παραμείνει κάποιο οικείο πρόσωπο μαζί του όσο γίνεται περισσότερο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Με αυτό τον τρόπο παρέχεται ανακούφιση και ασφάλεια αλλά και οι συγγενείς γνωρίζουν καλά το δικό τους άνθρωπο και είναι σε θέση να αξιολογήσουν εάν έχει αλλάξει κάτι στην συμπεριφορά του και είναι διαφορετικός. γ). Να επιβεβαιωθεί ότι ο ηλικιωμένος έχει μαζί του τα γυαλιά του, τα ακουστικά του, την τεχνητή του οδοντοστοιχία τα οποία συνήθως απομακρύνονται κατά την παραμονή στο νοσοκομείο αλλά συνεισφέρουν σημαντικά στον προσανατολισμό/ προσαρμογή του, δ). Να ενημερώνεται διαρκώς για την ώρα της ημέρας, την ημέρα της εβδομάδας, το πού βρίσκεται και γιατί. ε). Να επιδιώκεται σωματική και κινητική δραστηριότητα. Να βοηθιέται να σηκώνεται καθημερινά και να περπατά. Είναι σημαντική η συζήτηση για τρέχοντα καθημερινά ή οικογενειακά θέματα, διάφορα παιχνίδια, όπως χαρτιά κλπ., που τον βοηθούν να διατηρήσει μια νοητική εγρήγορση και άσκηση. στ). Είναι σημαντικό να ενοχλείται κατά το δυνατόν λιγότερο κατά τη διάρκεια της νύχτας καθώς οι διακοπές ύπνου αυξάνουν τον κίνδυνο για εκδήλωση ντελίριο.

content
psychologynnet.gr

Η χρήση των «ιστοριών» στη δραματοθεραπεία

Οι «ιστορίες» αποτελούν μια βασική τεχνική προβολής/ ταύτισης στη δραματοθεραπεία και η θεραπευτική εργασία με αυτές μπορεί να πάρει διάφορες μορφές: αφήγηση, δημιουργία, δραματοποίηση ιστορίας κ.ά. Η χρήση τους στο θεραπευτικό πλαίσιο παρέχει καταρχάς τη δυνατότητα συναισθηματικής εκφόρτισης, καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, διεγείρει τη φαντασία, δημιουργεί εικόνες μέσα από την ενδοψυχική διεργασία και, σε κάθε περίπτωση, αποτελεί μια γέφυρα μεταξύ των ηρώων της ιστορίας και του αρχετυπικού υλικού που φέρουν και του ασυνείδητου υλικού του συμμετέχοντα. Ιδιαίτερα στα παιδιά, στα οποία η λεκτική έκφραση δεν είναι ακόμη άμεσα ανεπτυγμένη, οι αμυντικές διεργασίες μπορούν πολύ πιο άμεσα να δουλευτούν μέσα από το υλικό ταύτισης των ιστοριών και τους διάφορους συμβολισμούς τους. Έτσι, στη δραματοθεραπευτική εργασία με τις «ιστορίες» ενυπάρχει η δυνατότητα της δραματουργικής απόστασης και ο συμμετέχων μπορεί να ταυτιστεί με τον ήρωα της ιστορίας ή και να δημιουργήσει το δικό του ήρωα και με αυτό τον τρόπο να μπορέσει να επεξεργαστεί υλικό το οποίο, υπό άλλες συνθήκες, θα του δημιουργούσε σημαντικές αντιστάσεις. Η Sue Jennings (1990) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «όσο πιο κοντά δουλεύουμε θεραπευτικά στην προσωπική ζωή του ατόμου… τόσο περισσότερους περιορισμούς θέτουμε στη διερεύνηση της ιστορίας της ζωής τους. Όσο μεγαλύτερη δραματουργική απόσταση δημιουργούμε τόσο περισσότερες θεραπευτικές επιλογές έχουμε στη διάθεσή μας».

content
psychologynnet.gr

Τρομώδες παραλήρημα

Το τρομώδες παραλήρημα (Delirium Tremens, DT) αποτελεί ένα οξύ οργανικό ψυχοσύνδρομο που εμφανίζουν οι χρόνιοι αλκοολικοί μετά την απότομη διακοπή χρήσης αλκοόλ. Μπορεί να εκδηλωθεί σε έδαφος χρόνιου αλκοολισμού, καθώς επίσης και σε περιπτώσεις λοίμωξης, τραυματισμού στο κεφάλι, κακής διατροφής ή αφυδάτωσης καθώς επίσης και σε περιπτώσεις απότομης διακοπής ηρεμιστικών φαρμάκων (π.χ. βενζοδιαζεπίνες & βαρβιτουρικά) σε ασθενείς που έχουν ισχυρό εθισμό σε αυτά. Η κλινική εικόνα συνίσταται κυρίως από έντονη ανησυχία, άγχος, αποπροσανατολισμό, σύγχυση, εφιάλτες, οπτικές και ακουστικές ψευδαισθήσεις, πυρετό, εφίδρωση και άλλα συμπτώματα του αυτόνομου νευρικού συστήματος (ταχυκαρδία και υπέρταση). Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά αλλά μπορεί να εκδηλωθούν και 2-3 ημέρες μετά τη διακοπή χρήσης αλκοόλ με την υψηλότερη ένταση την τέταρτη ή πέμπτη ημέρα αποχής. Άλλα συχνά συμπτώματα είναι η έντονη αντιληπτική διαταραχή, όπως τα οράματα με έντομα, φίδια κλπ. τα οποία μπορεί να είναι παραισθήσεις ή ψευδαισθήσεις ή να σχετίζονται με το άμεσο περιβάλλον, π.χ. κορνίζες, ταπετσαρία χώρου ή απτικές ψευδαισθήσεις, όπως η μυρμηκίαση. Η εκδήλωση των συμπτωμάτων είναι σαφώς πιο έντονη τις νυχτερινές ώρες.

content
psychologynnet.gr

Αποθησαυρισμός (hoarding)

Όλοι έχουμε συναντήσει στη ζωή μας άτομα που συσσωρεύουν διαρκώς αντικείμενα που τους είναι συνήθως εντελώς άχρηστα, μην μπορώντας να πετάξουν ή να «αποχωριστούν» με ευκολία κάτι από αυτά. Συνήθως αναφέρουν ότι νιώθουν ένα συναισθηματικό δέσιμο με αυτά τα αντικείμενα και ότι δεν μπορούν να πετάξουν κάτι γιατί φοβούνται ότι μπορεί να τους χρειαστεί κάποια στιγμή και να μην το έχουν. Η συσσώρευση μπορεί να αφορά ποικιλία αντικειμένων αλλά μπορεί και κάτι που είναι εντελώς άχρηστο όπως πλαστικές σακούλες, εφημερίδες, άδεια κουτιά συσκευασιών κ.ά. Νιώθουν ασφάλεια μέσα στην υπερσυσσώρευση αντικειμένων και βιώνουν έντονο άγχος αν πιεστούν (συνήθως από το ευρύτερο περιβάλλον) για να ξεκαθαρίσουν έστω ή να πετάξουν κάτι. Όπως είναι φανερό στις περιπτώσεις αυτές δημιουργούνται σημαντικά προβλήματα με το ευρύτερο περιβάλλον και τις σχέσεις/ επικοινωνία, σοβαρά ζητήματα υγιεινής (καθαριότητας, συσσώρευσης μικροβίων κλπ.) καθώς και έλλειψη χώρου εκεί που διαμένουν. Ο αποθησαυρισμός εντάσσεται στο φάσμα των ιδεοψυχαναγκαστικών διαταραχών στις οποίες το κύριο χαρακτηριστικό είναι οι ιδεοληψίες και οι ψυχαναγκαστικές πράξεις/ τελετουργίες.