ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

content
psychologynnet.gr

Μαζική υστερία

Η μαζική υστερία αναφέρεται σε παραληρητικές ιδέες που εκδηλώνονται σε συλλογικό επίπεδο και αναφέρονται συνήθως σε κάτι που αποτελεί μια απειλή για την κοινωνία, όπως για παράδειγμα η εξάπλωση μιας νόσου, ενός μικροβίου, μια επερχόμενη καταστροφή κ.ά.
Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τέτοιων συμβάντων είναι η ταχύτητα με την οποία διαδίδεται στο σύνολο η συγκεκριμένη ιδέα, μέσω φήμης, κουτσομπολιού και, κυρίως, του φόβου που προκαλεί. Τα περιστατικά μαζικής υστερίας συνοδεύονται παράλληλα από την εκδήλωση σωματικών συμπτωμάτων για τα οποία δεν υφίσταται οργανική αιτιολογία. Σε τέτοια επεισόδια, το ψυχολογικό άγχος μετατρέπεται και
εκδηλώνεται με σωματικά συμπτώματα. (Ο ψυχιατρικός όρος υστερία εξάλλου αναφέρεται στην εκδήλωση σωματικών συμπτωμάτων για τα οποία δεν υφίσταται οργανική αιτιότητα). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μαζική υστερίας είναι όταν μια ομάδα ανθρώπων πιστεύει ότι έχει “μολυνθεί” από την ίδια ασθένεια.
Πολλοί παράγοντες συμβάλλουν στη δημιουργία και διάδοση μιας μαζικής παραληρητικής ιδέας: τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι φήμες, το υπέρμετρο άγχος και η υπερδιέγερση, πολιτισμικές αντιλήψεις και στερεότυπα, το κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο, αλλά και ενέργειες που επιβραβεύονται από άτομα εξουσίας, όπως είναι τα πολιτικά πρόσωπα ή άλλοι θεσμοί κοινωνικού ελέγχου.

content
psychologynnet.gr

Η ψυχολογία των χρωμάτων

Παρά το γεγονός ότι τα χρώματα αποτελούν μια τόσο σημαντική παράμετρο στη ζωή μας, η αναζήτηση πιο εμπεριστατωμένων και επιστημονικών ερευνητικών εργασιών σχετικών με αυτό το θέμα έδειξε ότι ο αριθμός τους είναι πολύ μικρός. Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι εμπλέκονται τόσοι υποκειμενικοί παράγοντες και εμπειρίες, κυρίως όμως σημαντικά διαπολιτισμικά στοιχεία και ιδιαιτερότητες, που καθιστούν μια πιο εμπεριστατωμένη μελέτη εξαιρετικά δύσκολη.
Είναι γεγονός όμως ότι τα χρώματα επηρεάζουν σημαντικά τη διάθεσή μας! Μια πρώτη σαφής ταξινόμηση αφορά τα θερμά χρώματα (κόκκινο, κίτρινο, πορτοκαλί κ.ά.) και τα ψυχρά χρώματα (πράσινο, μπλε, μωβ κ.ά.). Τα θερμά χρώματα διακινούν μέσα μας από αίσθημα άνεσης και ζεστασιάς έως επιθετικότητα ή θυμό. Τα ψυχρά χρώματα συνδέονται συχνά με ηρεμία αλλά και θλίψη. Οι επιλογές των χρωμάτων «αποκαλύπτουν» επίσης την ψυχική μας διάθεση και ασυνείδητα κομμάτια του εαυτού μας.
Το θέμα του χρώματος έχει βέβαια μελετηθεί εκτεταμένα στο χώρο του μάρκετινγκ και της διαφήμισης και υπάρχουν σημαντικές μελέτες σχετικά με την επήρεια των χρωμάτων σε διάφορους τομείς της αγοράς, όπως είναι, για παράδειγμα, το χρώμα ενός συγκεκριμένου προϊόντος, η συμπεριφορά του καταναλωτή, ο χρωματισμός του χώρου προώθησης κ.ά.
Ας δούμε όμως και ορισμένα άλλα παραδείγματα για τους τρόπους με τους οποίους το χρώμα μπορεί να επηρεάσει τη ζωή μας. Μπορεί να μας εκπλήξουν!
-Χάπια placebo σε ένα θερμό χρώμα είναι πιο αποτελεσματικά από αντίστοιχα χάπια βαμμένα με ένα πιο ψυχρό χρώμα.
-Η τοποθέτηση φώτων με μπλε φωτισμό στους δρόμους μιας περιοχής μειώνει την εγκληματικότητα στη συγκεκριμένη περιοχή.
-Η θερμοκρασία του περιβάλλοντος παίζει έναν ρόλο στην επιλογή των χρωμάτων: Οι άνθρωποι που ζεσταίνονται προτιμούν τα πιο ψυχρά χρώματα, ενώ εκείνοι που κρυώνουν τα πιο θερμά χρώματα.
-Σε μια πρόσφατη ερευνητική εργασία αναφέρεται ότι το χρώμα κόκκινο κάνει τους ανθρώπους να αντιδρούν με μεγαλύτερη ταχύτητα και δυναμική, γεγονός το οποίο μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμο κατά τη διεξαγωγή και διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων.
-Σε μια ερευνητική μελέτη ιστορικής αναδρομής σημειώθηκε ότι οι αθλητικές ομάδες που είχαν κατά κανόνα στολή σε μαύρο χρώμα λάμβαναν πιο συχνά πέναλτι και το κοινό απέδιδε πιο αρνητικά χαρακτηριστικά σε ένα παίκτη που φορούσε στολή σε μαύρο χρώμα.

content
psychologynnet.gr

Γιατί είναι σημαντικό να διαβάζουμε βιβλία;

Η ανάγνωση κάθε βιβλίου αποτελεί πάντα μια πόρτα σε προσωπικές αναζητήσεις και σε ένα προσωπικό ταξίδι. Αυτό που διαβάζουμε προσθέτει και εμπλουτίζει αυτό που έχουμε μέσα μας, σε άλλες περιπτώσεις μπορεί και να μας προβληματίζει, αλλά, πάντα μας βάζει σε μια δημιουργική συνομιλία με τον εαυτό μας. Η ανάγνωση, κυρίως λογοτεχνίας, μας φέρνει σε επαφή με το δημιουργικό κομμάτι του εαυτού μας. Μας φέρνει επίσης σε επαφή με την Τέχνη, την τέχνη της γραφής και του λόγου, της λογοτεχνίας. Η επαφή με την Τέχνη αποτελεί ούτως ή άλλως μια εμπειρία ανασύνταξης του εαυτού μας.
Παράλληλα, όταν διαβάζουμε κάτι, ασυνείδητα επεξεργαζόμαστε δικό μας προσωπικό υλικό και, έτσι, χωρίς να το συνειδητοποιούμε μπορεί να αλλάζουμε σκέψεις, ιδέες, πορεία για τα προσωπικά μας ερωτήματα και αδιέξοδα. Η διαδικασία αυτή μπορεί να γίνεται και πιο συγκεκριμένα, όταν ασυνείδητα ταυτιζόμαστε για παράδειγμα με έναν ήρωα του βιβλίου ή με μια συγκεκριμένη κατάσταση κοκ. Έτσι, ουσιαστικά, εκείνη τη στιγμή είναι σαν να μπαίνουμε κι εμείς νοερά σε έναν άλλο ρόλο και έχουμε τη δυνατότητα αφενός να ζήσουμε τη ζωή του ήρωά μας αλλά, παράλληλα, να επεξεργαστούμε και κομμάτια του εαυτού μας που θέλουμε να αλλάξουμε. Όντας κάποιος άλλος, αυτό είναι πάντα πιο εύκολο.
Τέλος, είναι σημαντική η ανάγκη για δημιουργική ανάγνωση των βιβλίων. Από μικρά παιδιά μαθαίνουμε δυστυχώς να αποστηθίζουμε, να διαβάζουμε σαν να διεκπεραιώνουμε κάτι και σαν να πρέπει να υπάρχει πάντα ένας σκοπός και ένας στόχος που το κάνουμε αυτό. Δεν διδασκόμαστε ποτέ πώς να διαβάζουμε ένα κείμενο δημιουργικά, με παύσεις, θέτοντας ερωτήματα στον εαυτό μας, ταξιδεύοντας γενικότερα… Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε την ανάγκη για δημιουργική ανάγνωση και έτσι να την απολαύσουμε.

content
psychologynnet.gr

Ο εγκλεισμός

O εγκλεισμός αποτελεί μια περίπλοκή και τραυματική εμπειρία για τον κρατούμενο καθώς συνεπάγεται τη βίαιη αποκοπή του από το οικείο περιβάλλον και την εξίσου βίαιη ένταξή του σε ένα άγνωστο και αναπαριστώμενο αρνητικά περιβάλλον με πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (στοιχεία απομόνωσης, διαχωρισμού, επιβολής κ.ά.). Ο κρατούμενος βιώνει τη διατάραξη των οικογενειακών σχέσεων αλλά και την επαγγελματική και οικονομική κατάρρευση που συνδέεται με την απώλεια της εργασίας. Ιδιαίτερα, την έλλειψη προοπτικής για κοινωνική ή επαγγελματική αποκατάσταση (κυρίως στα πρώτα στάδια της φυλάκισης και σε περιπτώσεις επιβολής μεγάλων ποινών). Τέλος, και ίσως και το πιο σημαντικό, ο εγκλεισμός συνεπάγεται το στιγματισμό του κρατούμενου και την πρόσληψή του ως “κακό”, “επικίνδυνο”, “εγκληματία”, “φυλακισμένο”.
Οι απότομες αυτές αλλαγές έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση υψηλού επιπέδου στρες, την ενεργοποίηση μιας κατάστασης ψυχολογικής κρίσης την οποία ο κρατούμενος καλείται να διαχειριστεί προκειμένου να επιβιώσει (ψυχικά κυρίως) στις νέες συνθήκες της ζωής του.