ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

content
psychologynnet.gr

Διαβατήριες τελετουργίες (rites of passage)

Με τον όρο διαβατήριες τελετουργίες εννοούνται εκείνες οι ιδιαίτερες τελετoυργίες που υπονοούν ή συνδέονται με κάποιο είδος μετάβασης και συνήθως περιέχουν συμβολικό υπόστρωμα. Η γέννηση, η ενηλικίωση, ο γάμος, η ταφή είναι χαρακτηριστικά είδη διαβατήριας τελετής με ανάλογο συμβολικό περιεχόμενο (Κ. Καλογερόπουλος).
Οι διαβατήριες τελετουργίες συνήθως χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: i. τελετουργίες χωρισμού/ αποχωρισμού (π.χ. κηδείες), ii. τελετουργίες μετάβασης (π.χ. εγκυμοσύνη), iii. τελετουργίες ένταξης/ ενσωμάτωσης (π.χ. γάμος). Είναι όμως σημαντικό να παρατηρήσουμε ότι και κάθε διαβατήρια τελετουργία εμπεριέχει αυτά τα τρία στάδια, δηλαδή: αποχωρισμό, μετάβαση, ενσωμάτωση, χωρίς βέβαια πάντα το καθένα από αυτά να έχει την ίδια σημασία ή να απαιτεί την ίδια επεξεργασία σε κάθε τελετουργία. Ένα παράδειγμα στο οποίο μπορούμε να διακρίνουμε τα τρία αυτά στάδια είναι ο στρατός: Το άτομο αρχικά αποχαιρετά/ αποχωρίζεται την πολιτική του ζωή (αποχωρισμός). Στη συνέχεια περνά στο στάδιο της εκπαίδευσης στο οποίο έχουν ενσωματωθεί τα στοιχεία που θα επιφέρουν την αλλαγή (μετάβαση). Τέλος, αφού έχει δεχτεί αυτή τη διαδικασία αλλαγής/ μετάβασης ακολουθεί το στάδιο της (ενσωμάτωσης) και πάλι στην κοινωνία.

content
psychologynnet.gr

Τι είναι οι παραπραξίες;

Οι παραπραξίες αποτελούν έναν όρο της ψυχανάλυσης και αφορούν μικρά λάθη της συμπεριφοράς μας, όπως είναι οι παραδρομές της γλώσσας, η λησμοσύνη γνωστών ονομάτων, η τοποθέτηση αντικειμένων σε λάθος μέρος κοκ., που φαίνονται εκ πρώτης όψεως αθώα ή τυχαία, συχνά όμως υποδηλώνουν τα ασυνείδητα αισθήματά μας, τις σκέψεις, τις συγκρούσεις, τις επιθυμίες μας κλπ., για πρόσωπα ή καταστάσεις που μας έχουν ενοχλήσει. Πόσες φορές δεν έχει τύχει να ξεχάσουμε τα γενέθλια ενός φίλου, να «χάσουμε» το δώρο που μας χάρισε ένα αγαπημένο πρόσωπο, να μην παρευρεθούμε σε μια εκδήλωση επειδή ξεχάσαμε τη συγκεκριμένη ημερομηνία; Είναι γεγονός ότι πολλές φορές δεν συνειδητοποιούμε ή δεν θέλουμε να παραδεχτούμε τα συναισθήματά μας, ότι κάτι μας ενόχλησε, μας θύμωσε, μας πλήγωσε με ιδιαίτερο τρόπο. Απωθούμε τα συναισθήματά μας αλλά, τελικά, και αυτά «διαφεύγουν» μέσω των παραδρομών από τον έλεγχό μας.

content
psychologynnet.gr

Ήταν απλά μια σύμπτωση;

Συμβαίνουν συχνά γεγονότα στη ζωή μας που τα θεωρούμε τρομερή σύμπτωση και κυριολεκτικά μας εκπλήσσουν. Σαν να πιστεύουμε ότι υπάρχει μια «άλλη», έξω από εμάς δύναμη, που καθορίζει τη ροή και τα γεγονότα της ζωής. Επιστημονικές μελέτες αναφέρουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό οφείλεται στην επιλεκτική μας μνήμη που εστιάζει και θυμάται επιλεκτικά τη μια φορά, για παράδειγμα, που χτύπησε το τηλέφωνο ακριβώς τη στιγμή που σκεφτόμασταν κι εμείς το ίδιο. Ή, στην ανάγκη του ανθρώπου να δημιουργεί διασυνδέσεις και να συνδέει με μια σχέση αιτίας αποτελέσματος τα πάντα γύρω του προκειμένου να νιώσει ότι ελέγχει το φόβο του για το μέλλον. Συχνά αναφέρεται ότι εκλείπουν και οι γνώσεις στατιστικής που θα μας υποδείκνυαν ότι πολλά συμβάντα είναι πολύ πιο πιθανά σε ένα συγκεκριμένο δείγμα πληθυσμού από ό, τι εμείς πιστεύουμε. Η ψυχολογική ερμηνεία όμως των συμπτώσεων στηρίζεται στη λειτουργία του ασυνειδήτου βάσει του οποίου εμείς οι ίδιοι, βάσει των ασυνείδητων επιθυμιών μας, χαράσσουμε τις συμπτώσεις της ζωής μας. Πολλά γεγονότα μπορεί να μην συμβαίνουν «ξαφνικά» και συμπτωματικά, αλλά τη στιγμή που εμείς ήμασταν ψυχολογικά έτοιμοι για αυτά και οι επιθυμία μας ήταν πιο ξεκάθαρη. Η θεώρηση αυτή όμως επιφέρει ευθύνη σε εμάς τους ίδιους για αυτό και δεν είναι ιδιαίτερα αποδεκτή. Είναι όμως γεγονός ότι εμείς οι ίδιοι δημιουργούμε τις συμπτώσεις της ζωής μας.

content
psychologynnet.gr

Ποιοι ρισκάρουν περισσότερο;

Η νεαρή ηλικία σχετίζεται άμεσα με την εκδήλωση ριψοκίνδυνης συμπεριφοράς. Συγκεκριμένα άνδρες νεαρής ηλικίας ρισκάρουν περισσότερο σε σχέση με τους μεγαλύτερούς τους. Η συγκεκριμένη διαφοροποίηση αφορά κυρίως στο επίπεδο των φυσικών αντοχών ενώ σε οικονομικά ή πνευματικά ζητήματα η επιδίωξη του ρίσκου αυξάνει με την πάροδο της ηλικίας. Οι γυναίκες σε σχέση με τους άντρες σημειώνουν μικρότερη τάση προς ριψοκίνδυνη συμπεριφορά. Η βελτίωση του μορφωτικού επιπέδου και η παροχή ίσων ευκαιριών τείνει να ελαχιστοποιεί τη συγκεκριμένη διαφοροποίηση. Θετική συσχέτιση υφίσταται μεταξύ της οικονομικής κατάστασης και της τάσης προς ριψοκίνδυνη συμπεριφορά. Ρισκάρουν περισσότερο όσοι έχουν περισσότερα! Τα πρωτότοκα παιδιά ρισκάρουν λιγότερο σε σχέση με τα δευτερότοκα. Η απειρία των γονέων και οι υψηλότερες απαιτήσεις στην ανατροφή των πρωτότοκων παιδιών οδηγούν πιθανόν σε πιο συντηρητικές κατευθύνσεις εξέλιξής τους. Οι εργένηδες ρισκάρουν περισσότερο από τους παντρεμένους των οποίων η παρακινδυνευμένη συμπεριφορά μπορεί να έχει αντίκτυπο και σε άλλα πρόσωπα, τη σύντροφο, τα παιδιά κλπ. Το υψηλό μορφωτικό επίπεδο σχετίζεται με υψηλότερο ποσοστό ριψοκίνδυνης συμπεριφοράς: όσο περισσότερα ξέρεις τόσο περισσότερα ρισκάρεις!