ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

content
psychologynnet.gr

Όταν φωνάζουμε στα παιδιά…

Είναι φυσικό κάθε γονιός να κουράζεται από τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες και η υπομονή του να εξαντλείται φωνάζοντας στα παιδιά για να επιβάλλει κάτι. Δυσκολίες παρουσιάζονται όταν οι φωνές τείνουν να γίνουν ο μοναδικός δίαυλος επικοινωνίας και διαπαιδαγώγησης για το παιδί. Δυστυχώς, ξεσπώντας διαρκώς με φωνές διαρρηγνύονται οι γέφυρες επικοινωνίας γιατί το παιδί αρχίζει να εστιάζει στο συναίσθημα της ταραχής και του φόβου που νιώθει και όχι στο περιεχόμενο του μηνύματος της διαπαιδαγώγησης. Έρευνες υποδεικνύουν ότι όταν ένα παιδί συνευρεθεί με έναν ενήλικα που είναι θυμωμένος και φωνάζει, εστιάζει στο να μην τον θυμώσει περισσότερο. Όπως αντιλαμβανόμαστε, αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί μαθαίνει να σέβεται ή να ακούει περισσότερο, απλά προσπαθεί να αποφύγει την ταραχή και το φόβο. Δεν σταματά επειδή κατάλαβε το λάθος του αλλά επειδή τρόμαξε με τις φωνές και το θυμό που ένιωσε. Επίσης, έτσι δεν διασφαλίζεται ότι δεν θα επαναλάβει την αταξία και στο μέλλον. Παράλληλα, τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου επικρατούν οι φωνές νιώθουν ανασφάλεια και ότι η αγάπη δεν είναι σίγουρη και διασφαλισμένη. Με αυτό τον τρόπο δε μαθαίνουν κι εκείνα να λειτουργούν με ένταση και να αντιδρούν με θυμό και φωνές στην αλληλεπίδραση με τους άλλους γύρω τους.

content
psychologynnet.gr

Η κόρη μου, 5 ετών, λέει συνέχεια ότι είναι χοντρή…

Είναι σίγουρα παράξενο να ακούς ένα μικρό κορίτσι να περιγράφει έτσι τον εαυτό της και, μάλιστα, να επιμένει σε αυτό. Από εξελικτική άποψη δεν είναι αναμενόμενο ή φυσιολογικό σε αυτή την ηλικία να την απασχολεί αυτή η αίσθηση του εαυτού της και η εικόνα του σώματός της και, σίγουρα, αυτό αντανακλά περισσότερο κάτι που έχει ακούσει να λέγεται γύρω της παρά κάτι που έχει σκεφτεί ή νιώθει η ίδια. Στην κοινωνία μας επικρατεί ιδιαίτερα μια έμφαση στη λεπτή σιλουέτα και στο να είναι κανείς αδύνατος και αυτά τα μηνύματα κάπου θα τα έχει ακούσει και η ίδια: στην τηλεόραση, στο σχολείο, στη γειτονιά… Επίσης, είναι πολύ πιθανό να τα ακούει και μέσα στο σπίτι εάν οι γονείς τρέφουν ιδιαίτερη ανησυχία για τη σιλουέτα τους και το θέμα τροφή/διατροφή αποτελεί μια έντονη ενασχόληση μέσα στην οικογένεια.
Παρόλα αυτά, σε αυτή την ηλικία, είναι πολύ πιθανό ότι δεν κατανοεί ακριβώς τι λέει και ότι απλά μιμείται κάτι που έχει ακούσει. Είναι όμως σημαντικό οι γονείς να αρχίσουν να ενημερώνουν έγκαιρα το παιδί τους για το σώμα και τις λειτουργίες του και να το βοηθήσουν να αναπτύξει μια υγιή εικόνα και σχέση με το σώμα του. Εσείς μπορείτε να την ρωτήσετε τι ακριβώς εννοεί όταν λέει ότι είναι χοντρή και τι σημαίνει αυτό… Μπορείτε επίσης να της μιλήσετε για το ανθρώπινο σώμα, ότι δηλαδή έχει διάφορα χαρακτηριστικά και διαστάσεις και αποτελείται από λίπος, νερό κλπ. Ότι το λίπος αποτελεί ένα φυσιολογικό συστατικό του ανθρώπινου σώματος, όπως είναι το τα κόκκαλα ή το δέρμα, και ότι χρειαζόμαστε λίπος στο σώμα μας προκειμένου να επιβιώσουμε. Και, βέβαια, τέλος, ότι το λίπος αλλά, πολλές φορές, και μερικά περιττά κιλά αποτελούν και αυτά μέρος της ζωής μας και είναι κάτι φυσιολογικό με το οποίο δεν χρειάζεται να τρομάζουμε.

content
psychologynnet.gr

Είναι φυσιολογικό ένα παιδί να έχει ψυχαναγκασμούς;

Εξαρτάται από τους λόγους για τους οποίους ένα παιδί έχει ψυχαναγκασμούς ή, πιο συγκεκριμένα, κάνει ορισμένα πράγματα με έναν «τελετουργικό» τρόπο. Ένα παιδί μπορεί να έχει ψυχαναγκασμούς για τον ίδιο λόγο που του αρέσει κάθε Κυριακή βράδυ να τρώει πίτσα και Παρασκευή απόγευμα να πηγαίνει σινεμά. Με άλλα λόγια μπορεί να του αρέσει να κάνει πράγματα σε μια τακτική βάση στην οποία μπορεί να βασιστεί και νιώθει ασφάλεια και ευχαρίστηση από αυτή την προγραμματισμένη «τακτικότητα» και ρουτίνα. Για παράδειγμα, σε πολλά παιδιά αρέσει να τοποθετούν τις κούκλες τους σε μια συγκεκριμένη σειρά, ή να χτυπούν την οδοντόβουρτσά τους με έναν συγκεκριμένο τρόπο μετά το βούρτσισμα των δοντιών. Τα πιο σημαντικά στοιχεία είναι, κυρίως, αν το παιδί παίρνει ευχαρίστηση από αυτά που κάνει, αν του παίρνουν πολύ χρόνο και δεν του δημιουργούν εμπόδια στην καθημερινότητά του και, τέλος, αν δεν βιώνει άγχος όταν δεν μπορεί να τα κάνει.
Από την άλλη μεριά, υπάρχουν παιδιά που εκδηλώνουν ψυχαναγκασμούς επειδή πάσχουν από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ). Η βασική διαφορά μεταξύ των φυσιολογικών τελετουργικών πράξεων και του ΙΨΔ είναι καταρχήν ότι το παιδί δεν βιώνει ευχαρίστηση κάνοντας τις τελετουργικές πράξεις. Αντιθέτως, νιώθει άγχος αν δεν τις κάνει και ότι κάτι κακό θα του συμβεί. Οι τελετουργικές πράξεις και οι ψυχαναγκασμοί γίνονται πιο έντονοι σε περιόδους έντασης και στρες, όπως, για παράδειγμα, πριν από το σχολείο. Συνηθισμένα παραδείγματα αποτελούν τα πλύσιμο των χεριών, το μέτρημα, το να ακουμπάμε πράγματα με έναν συγκεκριμένο τρόπο και αριθμό φορών κ.ά.

content
psychologynnet.gr

Ο έφηβος γιος μας μιλάει άσχημα και χυδαία…

Όταν ένας έφηβος αλλάζει συμπεριφορά και αρχίζει να μιλά άσχημα και επιθετικά, σίγουρα πρέπει να σταθούμε σε αυτή την αλλαγή συμπεριφοράς του και να διερευνήσουμε τα αίτιά της. Θα πρέπει καταρχήν να εκτιμήσουμε αν είναι κάτι παροδικό ή αν η συμπεριφορά αυτή εμμένει και δεν αλλάζει. Οι έφηβοι συχνά πειραματίζονται με διάφορους ρόλους και συμπεριφορές προκειμένου να ανακαλύψουν τον εαυτό τους… Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο είναι να αξιολογήσουμε το περιβάλλον του σχολείου καθώς επίσης και τις παρέες του που μπορεί να αιτιολογούν τη συμπεριφορά αυτή. Μπορεί να έχει κάνει μια νέα παρέα στην οποία όλοι εκφράζονται με αυτό τον τρόπο και ο ίδιος φοβάται να είναι διαφορετικός. Εάν κάτι από τα παραπάνω δεν ισχύει και η συμπεριφορά εμμένει, τότε σίγουρα θα πρέπει να δούμε γιατί κατά βάση είναι τόσο πολύ θυμωμένος και μιλάει με αυτό τον τρόπο. Μιλάνε και άλλοι μέσα στο σπίτι με αυτό τον τρόπο και απλά τους μιμείται; Υπάρχει στάση επικριτική και απορριπτική προς τον ίδιο που τον κάνει να νιώθει εγκλωβισμένος και ο μόνος τρόπος άμυνάς του είναι οι βρισιές και οι άσχημες χειρονομίες; Θα είναι πολύ βοηθητικό για τον έφηβο το να μπορέσουμε να κατανοήσουμε σε βάθος αλλά και παράλληλα να οριοθετήσουμε τη συμπεριφορά που ο ίδιος μπορεί να μην γνωρίζει ακριβώς πώς να σταματήσει.