ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

content
psychologynnet.gr

Πώς νιώθει ένα παιδί όταν ακούει μια ιστορία;

Όταν ένα παιδί ακούει μια ιστορία (π.χ παραμύθι, μύθο κ.ά.) εισέρχεται στον κόσμο της φαντασίας, γεγονός το οποίο σηματοδοτεί αυτόματα την είσοδο και την αποδοχή του στον κόσμο του επιτρεπτού, του παιγνιώδους, του χαλαρού, και τοποθετείται εκ νέου μέσα σε αυτόν. Με άλλα λόγια εισέρχεται σε έναν νέο κόσμο, μια νέα πραγματικότητα στην οποία όμως μπορεί να «σκηνοθετήσει» τη δική του πραγματικότητα βάσει των ηρώων και της πλοκής της ιστορίας που εξελίσσεται εκείνη τη στιγμή. Το γεγονός αυτό καθαυτό του παρέχει μια αίσθηση δύναμης αλλά και μια νέα δυνατότητα σκηνοθεσίας των πραγμάτων έτσι όπως εκείνο επιθυμεί τη δεδομένη χρονική στιγμή και με τον τρόπο που εκφράζει τη δική του πραγματικότητα. Παράλληλα προβάλλει, μέσα από τα στοιχεία της ιστορίας, το δικό του ψυχικό υλικό, δηλαδή τις φαντασιώσεις, τις ενδοψυχικές συγκρούσεις, τις επιθυμίες του που βρίσκουν όμως έτσι μια σημαντική διέξοδο έκφρασης και επαναδιαπραγμάτευσης.

content
psychologynnet.gr

Τα παιδιά φοβούνται το σκοτάδι

Τα περισσότερα παιδιά φοβούνται το σκοτάδι και ο φόβος αυτός είναι πολύ αληθινός. Συχνά ζητούν να έχουν ένα φως ανοιχτό για να κοιμηθούν χωρίς να φοβούνται, ή ένα αγαπημένο παιχνίδι για τον ύπνο. Ο φόβος για το σκοτάδι ξεκινά περίπου στην ηλικία που τα παιδιά είναι αρκετά μεγάλα πια ώστε να έχουν την αίσθηση της φαντασίας, δηλαδή ουσιαστικά από την ηλικία των 2-3 ετών. Σε αυτή την ηλικία είναι αρκετά μεγάλα πια για να φαντάζονται διάφορα πράγματα αλλά όχι αρκετά «σοφά» για να διακρίνουν τη φαντασία από την πραγματικότητα. Έτσι, πολύ εύκολα το άγνωστο μετατρέπεται σε φόβο. Αν σε όλα αυτά προστεθεί και το γεγονός ότι το βράδυ οι δυνατότητες απόσπασης της προσοχής τους είναι πολύ λιγότερες, τότε μια απλή σκιά στην κουρτίνα του παιδικού δωματίου εύκολα μετατρέπεται σε ένα τέρας με τρία κεφάλια… Η τηλεόραση παίζει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία των φόβων που γεννώνται στο σκοτάδι. Οι εικόνες και οι ήχοι από την τηλεόραση, ενώ μπορεί να φαίνονται «απλοί» σε έναν ενήλικα, δημιουργούν πολύ υψηλή διέγερση στο μυαλό των παιδιών και μπορεί να προκαλέσουν τρόμο. Και τα βιβλία επίσης παίζουν σημαντικό ρόλο καθώς μπορεί να περιέχουν εικόνες που είναι τρομακτικές και προκαλούν την ήδη ενεργή φαντασία των παιδιών γεννώντας ένα σωρό ιδέες που τους «επισκέπτονται» και πάλι όταν κοιμούνται μόνα τους στο κρεβάτι. Τέλος, σημαντικό ρόλο παίζουν και πολλές φράσεις-εκφοβισμοί που χρησιμοποιούν οι γονείς χωρίς να συνειδητοποιούν τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνονται στο μυαλό των παιδιών. Για παράδειγμα, «αν δεν προσέχεις, θα σε αρπάξει ο σκουπιδιάρης». Μπορεί να φαίνεται μια αθώα φράση εκφοβισμού, παρόλα αυτά θέτει γερές βάσεις για νυχτερινές επισκέψεις φόβων και …τεράτων στο σκοτάδι της νύχτας.

content
psychologynnet.gr

«Όχι, δεν…»

Πολλές φορές συνειδητοποιούμε και αναρωτιόμαστε γιατί έχουμε καταλήξει να αντιδρούμε διαρκώς με ένα «όχι» σε κάτι που μας λέει το παιδί μας και είμαστε γενικότερα προδιατεθειμένοι αρνητικά, με ένα «δεν» να χρωματίζει την αντίδρασή μας σε καθετί που ζητά.
Σίγουρα, πολλές φορές η κούραση αποτελεί έναν σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα στη διαμόρφωση μιας τέτοιας δυναμικής. Η φασαρία, ακόμα και οι πολλές συσσωρευμένες αταξίες μας έχουν κουράσει σε τέτοιο βαθμό που δεν έχουμε την ψυχραιμία να δούμε ότι καθετί που κάνει το παιδί μπορεί και να μην είναι αταξία, ανυπακοή κοκ. Μπορεί κάθε φορά το αίτημά του να είναι διαφορετικό αλλά δεν έχουμε πια τις δυνάμεις να το αξιολογήσουμε.
Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να έχει δημιουργηθεί μια σχέση αντιπαλότητας και πείσματος μεταξύ γονέα και παιδιού και το «όχι» να αποτελεί έναν ρυθμιστικό παράγοντα της ανταγωνιστικής αυτής σχέσης. Τέλος, ο γονιός μπορεί να έχει δεχτεί ο ίδιος πολλή κριτική ως παιδί και ο θυμός και η αρνητική του διάθεση να μεταφέρονται τώρα στο παιδί που του θυμίζει τα δικά του βιώματα.
Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται καταρχήν χρόνος στο γονέα για να ανακτήσει τις δυνάμεις του και να μπορέσει να δει πιο καθαρά τη δυναμική που εξελίσσεται. Είναι γεγονός ότι το παιδί δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει τους βαθύτερους ψυχολογικούς λόγους που μας κάνουν να του λέμε συνέχεια «όχι» και εισπράττει κάτι αρνητικό για τον εαυτό του με την αρνητική μας διάθεση. Επίσης, δεν είναι χρήσιμο να μαθαίνει ότι πρέπει διαρκώς να υπακούει χωρίς να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες. Αν μπορέσουμε να δώσουμε χρόνο στον εαυτό μας για να ξεκουραστούμε και να ηρεμήσουμε θα μπορέσουμε να δούμε πιο καθαρά τη δυναμική που αναπτύσσεται και να αλλάξουμε τη ροή της…

content
psychologynnet.gr

Δεν θέλει να πάει στο γιατρό…

Τα περισσότερα παιδιά, όταν πρόκειται να επισκεφτούν το γιατρό, νιώθουν άγχος προσμονής και φόβο. Συχνά μπορεί να νιώθουν και ενοχές, ότι δηλαδή έχουν κάνει κάτι κακό, και η επίσκεψη στο γιατρό εκλαμβάνεται ως «τιμωρία», ή ότι έχουν αρρωστήσει επειδή δεν ήταν καλά παιδιά, δεν έκαναν αυτό που έπρεπε κοκ. Κατά την προσμονή ή κατά τη διάρκεια της επίσκεψης επίσης φοβούνται τον αποχωρισμό από τους γονείς, ότι δηλαδή θα μείνουν μόνα τους με το γιατρό και οι γονείς θα περιμένουν στο χώρο αναμονής, ή ότι θα εξαφανιστούν κατά τη διάρκεια «μυστηριωδών» και τρομακτικών εξετάσεων. Φοβούνται επίσης τον πόνο, και κυρίως την ένεση. Φοβούνται επίσης το γιατρό και ερμηνεύουν με το δικό τους τρόπο τη συμπεριφορά του, για παράδειγμα τις απότομες κινήσεις του μπορεί να τις ερμηνεύουν ως απόρριψη και αντιπάθεια… Τέλος, φοβούνται το άγνωστο και ότι «συμβαίνει κάτι σοβαρό», πιο σοβαρό από ό, τι τους λένε οι γονείς τους, ότι θα μπουν στο νοσοκομείο και θα κάνουν χειρουργείο κοκ.