ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

content
psychologynnet.gr

Πώς θα αντιληφθούμε ότι ένα παιδί έχει άγχος;

Δεν είναι πάντα εύκολο να διακρίνoυμε πότε ένα παιδί βιώνει άγχος. Είναι σημαντικό όμως να γνωρίζουμε ότι το άγχος στα παιδιά εκδηλώνεται κυρίως με απότομες αλλαγές στη διάθεση, έντονες εναλλαγές στην κινητικότητά τους (τη μία στιγμή υπερκινητικά και την άλλη νωθρά), δυσκολία στον ύπνο ή αλλαγή στις ώρες που κοιμούνται, επιθετικότητα ή ακόμα και «προβληματικές» αντιδράσεις όπως η νυχτερινή ενούρηση. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να εκδηλώνονται και σωματικά  συμπτώματα, όπως πόνος στο στομάχι, κεφαλαλγίες, εφίδρωση κ.ά. Η συμπεριφορά στο σχολείο αποτελεί επίσης μια ένδειξη, οι δυσκολίες προσαρμογής, συγκέντρωσης και απόδοσης αλλά και η ικανότητα κοινωνικής αλληλεπίδρασης με τους συμμαθητές και τους δασκάλους. Το ρούφηγμα του αντίχειρα και το στριφογύρισμα των μαλλιών αποτελούν ένδειξη κυρίως σε μικρές ηλικίες. Τέλος, η τάση απομόνωσης, η ατίθαση και εριστική συμπεριφορά αλλά και τα ψέματα αποτελούν όλα ενδείξεις ότι ένα παιδί μπορεί να έχει άγχος.

content
psychologynnet.gr

Το παιδί μου, εφτά ετών, έκλεψε χρήματα από την τσάντα μου…

Αυτή είναι, πράγματι, μια δυσάρεστη έκπληξη για κάθε γονιό, ιδιαίτερα γιατί προκαλεί φόβο ότι έχει χαθεί ο έλεγχος του παιδιού. Καταρχήν είναι χρήσιμο να τοποθετήσουμε το θέμα στις σωστές του διαστάσεις και να κατανοήσουμε τους λόγους για τους οποίους το παιδί το έκανε αυτό και στη συνέχεια να προσπαθήσουμε να το διαπαιδαγωγήσουμε. Συχνά τα παιδιά, σε αυτή την ηλικία, μπορεί να θεωρούν ότι ό, τι έχει η μαμά ανήκει και σε εκείνα οπότε δεν είναι παράξενο να ανοίξουν την τσάντα και να πάρουν κάτι, ιδιαίτερα εάν δεν έχουν διδαχθεί από πριν ότι δεν πειράζουμε ποτέ τα πράγματα των άλλων, τι σημαίνει αυτό κοκ. Παράλληλα, σε αυτή την ηλικία η πράξη αυτή μπορεί να αποστέλλει και ένα ψυχολογικό μήνυμα σε διάφορα επίπεδα. Για παράδειγμα, το παιδί μπορεί να νιώθει ότι ο γονέας δεν του δίνει αρκετά (αγάπη, προσοχή, συζήτηση, επικοινωνία) και να προσπαθεί, με αυτό τον τρόπο, να πάρει αυτό που του λείπει. Επίσης, μπορεί να αναζητά και την προσοχή του γονέα, να τον ταράξει μήπως και προσέξει περισσότερο την παρουσία του και τις ανάγκες του. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί και μια πράξη θυμού, εκδίκησης ή ζήλιας, ιδιαίτερα αν νιώθει ότι το αδερφάκι του χαίρει μεγαλύτερης προσοχής, πήρε πιο πολλά δώρα στη γιορτή του κλπ.

Σε κάθε περίπτωση, όταν το διαπιστώσουμε είναι καλό να ξεκινήσουμε λέγοντας: «Μωρό μου, μου λείπουν χρήματα από την τσάντα μου. Νομίζω ότι τα πήρες εσύ…». Περιμένουμε λίγο για να του δώσουμε χρόνο να απαντήσει αλλά αν το αρνηθεί μπορούμε να του πούμε: «Εντάξει, ακόμη κι αν δεν τα πήρες εσύ θα ήθελα να συζητήσουμε για το πόσο λάθος είναι να παίρνουμε πράγματα από τον άλλον χωρίς να τον ρωτάμε και ακόμη περισσότερο να κλέβουμε κάτι…». Αυτή μπορεί να είναι μια καλή αρχή για να ανοίξει το θέμα και να δούμε τι μηνύματα μας στέλνει και σε ποια σημεία χρειάζεται να προσέξουμε, να συμβουλεύσουμε, να διαπαιδαγωγήσουμε…

content
psychologynnet.gr

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για το θάνατο του παππού ή της γιαγιάς;

Η προσέγγιση διαφοροποιείται βάσει του αναπτυξιακού σταδίου στο οποίο βρίσκεται το παιδί, αλλά βέβαια ποτέ δεν αφορά την απόκρυψη ή παραποίηση του γεγονότος. Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν την αλήθεια, όπως αυτά την καταλαβαίνουν, και η αποστασιοποίησή τους από τη διαδικασία του πένθους δεν τα προστατεύει. Πιο συγκεκριμένα, στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης τα παιδιά αρκούνται σε μία απλή εξήγηση για το θάνατο. Δεδομένου ότι ακόμα δεν έχουν κατακτήσει την έννοια της μονιμότητας, δεν αντιλαμβάνονται το θάνατο ως κάτι μη αναστρέψιμο. Επομένως, μια μικρή και εύληπτη ιστορία για τον κύκλο της ζωής με απλά και καθημερινά παραδείγματα βοηθά στην κατανόηση του γεγονότος. Σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας οι μεταφορές εξακολουθούν να είναι χρήσιμες, αλλά πιθανόν να φαίνονται και παιδιάστικες, οπότε μία πιο «ενήλικη» προσέγγιση ίσως είναι αποτελεσματικότερη. Παράλληλα, ίσως είναι και μια κατάλληλη ευκαιρία για να αποκατασταθούν τυχόν παρανοήσεις και να ανακουφιστούν άγχη και φοβίες.

content
psychologynnet.gr

Σχολική άρνηση

Πολλά παιδιά που πηγαίνουν για πρώτη φορά σχολείο, μπορεί να αρνηθούν να πάνε σχολείο. Το γεγονός αυτό δημιουργεί σημαντική ένταση και δυσκολία χειρισμών τόσο στους γονείς όσο και στους εκπαιδευτικούς. Είναι σημαντικό, σε πρώτο στάδιο, να εκτιμηθεί ο «βαθμός» της άρνησης του παιδιού, με άλλα λόγια εάν πρόκειται απλά για ένα αρχικό άγχος προσαρμογής στο οποίο το παιδί χρειάζεται απλά ένα χρονικό διάστημα για να κάνει μια ομαλή μετάβαση και να προσαρμοστεί σε μια νέα κατάσταση. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, το παιδί μπορεί να εκδηλώνει έντονο άγχος, να παραπονιέται από το βράδυ αλλά και το πρωί ότι δεν θέλει να πάει στο σχολείο, να κλαίει και να εμφανίζει ψυχοσωματικά συμπτώματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να αναζητηθούν τα αίτια του άγχους: αν αφορούν τη σχέση μεταξύ γονέα-παιδιού, τη δυσκολία και το άγχος αποχωρισμού τους (πολλές φορές και ο ίδιος ο γονέας δυσκολεύεται να αποχωριστεί το παιδί και να το «απελευθερώσει» σε μια νέα πορεία της ζωής του) καθώς επίσης και τις ιδέες ή αντιλήψεις που μπορεί να έχουν μεταφερθεί στο παιδί σχετικά με το σχολείο, τους δασκάλους, τα μαθήματα κ.ά. Για παράδειγμα, κάτι μπορεί να το έχει τρομάξει πολύ και να έχει παρανοήσει σε σημαντικό βαθμό. Επίσης, μια τραυματική εμπειρία του παιδιού με άλλα παιδιά στη γειτονιά ή αλλού μπορεί να του έχει δημιουργήσει μια δυσκολία ένταξης και αλληλεπίδρασης σε ομάδες κ.ά.